Thị trường điện ảnh Việt Nam những năm gần đây giống như một bức tranh hai màu đối lập gay gắt. Một bên là những kỷ lục trăm tỷ, thậm chí vài trăm tỷ của một vài cái tên quen thuộc. Nhưng ở chiều ngược lại, số lượng phim Việt chịu cảnh “thua lỗ nặng nề”, rời rạp trong im lặng hoặc bị dán nhãn “thảm họa phòng vé” lại chiếm đa số (có những phim chỉ thu về vài trăm triệu đồng trong khi vốn đầu tư hàng chục tỷ).
Điện ảnh Việt lỗ nặng không phải vì khán giả quay lưng với phim nội địa, mà xuất phát từ những lý do cốt lõi sau:
1. Kịch bản yếu và tư duy làm phim “web-drama” mang ra rạp.
Đây là điểm yếu chí mạng nhất của phim Việt. Nhiều bộ phim có kịch bản rất hời hợt, tình tiết phi lý, lời thoại gượng gạo, rập khuôn hoặc giáo điều.
“Căn bệnh” kịch bản truyền hình/web-drama: Nhiều đạo diễn mang nguyên tư duy làm phim ngắn trên mạng hoặc phim truyền hình dài tập lên màn ảnh rộng. Phim lạm dụng thoại để kể chuyện thay vì dùng ngôn ngữ điện ảnh (hình ảnh, góc máy, ánh sáng), khiến người xem cảm thấy như đang xem một vở kịch hoặc một video YouTube kéo dài.
Cố nhồi nhét “trend” mạng xã hội: Nhiều nhà sản xuất nghĩ rằng cứ mang các câu nói thịnh hành, các hiện tượng mạng vào phim là sẽ ăn khách. Kết quả tạo ra những tác phẩm chắp vá, thiếu chiều sâu thông điệp.
2. Sự bùng nổ của “Phim thảm họa” làm mất niềm tin khán giả
Sự dễ dãi trong khâu sản xuất của một số ê-kíp đã cho ra đời những bộ phim chất lượng kém đến mức báo động. Khi liên tục xem phải “phim rác”, họ sẽ nảy sinh tâm lý đề phòng và mất niềm tin vào mác “phim Việt”.
3. Áp lực cạnh tranh khủng khiếp từ phim ngoại
Khán giả Việt không chỉ so sánh phim Việt với nhau, họ so sánh phim Việt với điện ảnh thế giới.
Khi ra rạp, phim nội địa phải đối đầu trực diện với các bom tấn Hollywood hoặc các thế lực điện ảnh châu Á có tư duy kịch bản và diễn xuất cực tốt như Hàn Quốc, Thái Lan, TQ. Khi một bộ phim Việt có chất lượng trung bình ra mắt cùng thời điểm với một bộ phim ngoại xuất sắc, khán giả sẽ lập tức “bỏ phiếu bằng ví tiền” cho phim ngoại.
4. Quy luật cung cầu khốc liệt của suất chiếu
Nhiều nhà làm phim hay than phiền rằng họ bị nhà rạp “chèn ép”, xếp ít suất chiếu hoặc xếp vào các khung giờ xấu (sáng sớm hoặc đêm muộn). Tuy nhiên, rạp chiếu phim là một doanh nghiệp thương mại vận hành theo quy luật cung cầu:
Trong 2-3 ngày đầu tiên, nếu tỷ lệ lấp đầy ghế của một bộ phim quá thấp (không có khách mua vé), phòng vé bắt buộc phải cắt suất chiếu để nhường chỗ cho phim ăn khách hơn nhằm tối ưu doanh thu.
Phim Việt nếu không tạo được hiệu ứng truyền thông truyền miệng (word-of-mouth) tốt ngay từ những ngày đầu nếm mùi ra rạp, việc bị rút suất chiếu nhanh chóng dẫn đến lỗ nặng là điều tất yếu.
5. Chọn sai thời điểm và yếu trong khâu Marketing
Nhiều bộ phim có chất lượng không đến nỗi quá tệ, nhưng lại chọn thời điểm ra rạp sai lầm (ví dụ: né mùa Tết nhưng lại chọn đúng mùa phim hè – thời điểm các bom tấn nước ngoài càn quét). Thêm vào đó, chiến lược marketing của nhiều đoàn phim rất cũ kỹ, chỉ đi theo lối mòn tung trailer, họp báo, hoặc tệ hơn là dùng chiêu trò “bẩn”, tạo drama giữa các diễn viên để gây chú ý. Chiêu trò này hiện tại đã phản tác dụng, khiến khán giả thêm quay lưng.
Tạm kết: Cuộc chơi điện ảnh tại Việt Nam hiện tại đã qua cái thời “cứ làm phim là có người xem”. Thị trường đang tự đào thải rất khốc liệt. Khán giả Việt sẵn sàng chi tiền cho một bộ phim thuần Việt nếu nó chạm được vào cảm xúc của họ, nhưng họ cũng sẵn sàng để một bộ phim “chết yểu” nếu đó là một tác phẩm cẩu thả.
(TSmaX Film tổng hợp thông tin thị trường)